Dünya TarihiLise Tarih

Tarih ile Diğer Bilimler Arasındaki Farklılıklar

tarih diğer bilimlerden nasıl ayrılır?

  Tarih, geçmişteki olayların nedenlerini ve sonuçlarını kendine özgü çalışma yöntemiyle açıklayıp yorumlamaya çalışan bilimdir. Tarihçi bu görevi yerine getirirken fen bilimlerinde olduğu gibi deney metodundan yararlanamaz. Psikoloji, iktisat (ekonomi) ve toplum bilimi (sosyoloji) gibi bazı beşeri ve sosyal bilimlerin uyguladığı insan davranışlarını gözlemleyip ölçmeye dayalı yöntemleri de kullanamaz. “Bilimsel araştırma yöntemi”ni kullanan tarihçi, elde ettiği bilgi ve belgeleri önce tasnif eder. Daha sonra bunları inceleyip değerlendirir ve elde ettiği verilere dayanarak geçmişi aydınlatmaya çalışır. Tarihçi, deney ve gözlem yapma imkânına sahip olmadığı için geçmişi incelerken kaynak olarak adlandırılan tarihi belgelerden yararlanır. Kaynaklar birinci elden ve ikinci elden kaynaklar olarak iki gruba ayrılır. Birinci elden kaynak, içerdiği tarihi olayın yaşandığı döneme aittir. Bu tür kaynaklar, anlatılan olaya doğrudan tanık olan veya tanık olanları dinleyen kişiler tarafından oluşturulmuştur. İkinci elden kaynaklar ise birinci elden kaynaklara dayanılarak hazırlanmıştır.

Kaynaklar Türlerine Göre Sınıflandırılırsa:

SÖZLÜ KAYNAKLAR:

• Destanlar

• Hikâyeler

 • Efsaneler

• Mitoslar

• Şiirler

• Atasözleri

GÖRSEL VE İŞİTSEL KAYNAKLAR:

• Resimler

• Minyatürler

• Fotoğraflar

• Heykeller

• Filmler

• Ses kasetleri

TARİHİ KALINTILAR:

• Arkeolojik kalıntılar

 • Binalar

• Silahlar

• Giysiler

• Ev eşyaları

 • Üretim araçları

YAZILI KAYNAKLAR:

 • Kitabeler

• Şecereler

• Otobiyografiler

 • Hatıralar

• Fermanlar

• Antlaşmalar

• Mektuplar

• Kanunlar

• Mahkeme kayıtları

• Sözlükler

• Paralar

Tarihi fen bilimlerinden ve bazı beşeri bilimlerden ayıran bir diğer farklılık tarihte genellemelerin yapılamayacak olmasıdır. Bunun nedeni tarihte deney yönteminin kullanılamaması başka bir deyişle nedenlerin tekrar edilememesidir. Fen bilimciler olayları açıklamak için deney ve gözlem yaparken  tarihçiler kaynak inceleme yoluyla geçmişi aydınlatmaya çalışırlar. Tarihte benzer olan farklı olayların aynı sebeplerden kaynaklandığı ya da aynı sonuçları doğurduğu yönünde bir yargıda bulunulamaz.

1914 yılında Avusturya- Macaristan İmparatorluğu veliahtının bir suikaste uğramasıyla Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasına bakılarak “Suikastler savaşlara yol açar.” şeklinde  tarih yasasına ulaşılamaz. Bununla birlikte tarihi olayların ortak yönlerinden hareketle “Göçebeler askerî alanda yerleşiklere göre daha üstündür.” gibi bazı genellemeler yapılabilir. Ancak bu tür genellemeler fen bilimlerinin evrensel yasaları gibi kesinlik taşımaz. Tarih, yönteminin yanı sıra incelediği konuların niteliği ve niceliği bakımından da diğer bilimlerden ayrılır. Örneğin matematik bilimi zamanı ve mekanı olmayan sayısal kavramları konu edinir. Tarih ise yeri ve zamanı belli olan, yaşanmış olaylarla ilgilenir. Tarihin farklılıklarından biri de başka bilim dallarına göre inceleme alanının daha geniş olmasıdır. Örneğin fizik, kimya, biyoloji gibi fen bilimleri birbiriyle bağlantılı ve tekrarlanabilir olayları inceler. Buna karşılık tarih aralarında sistematik ilişki bulunmayan, her biri kendine özgü, biricik olaylarla ilgilenir. Tarihçi bu karmaşık olayları inceleyip gerekli elemeleri yaptıktan sonra elindeki bilgileri önem sırasına koyarak anlamlı bir bütüne ulaşabilir.

What's your reaction?

Excited
0
Happy
0
In Love
0
Not Sure
0
Silly
0
Mert Kutay
Hacettepe Tarih öğrencisiyim. Boş zamanlarımda bilgiyi amaçlayarak, kitap okuyarak, sizler için yararlı bilgilerle fayda sağlamaya çalışıyorum.

    Bunları da Beğenebilirsin!

    Yazının İcadı
    Tyt Tarih

    Yazının İcadı

    Yazı ilk defa MÖ 3200’lerden itibaren Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Sümerler tarafından kul­lanıldı. Temel geçim ...
    Höyük
    9. Sınıf Tarih

    Höyük Nedir?

       Tarih boyunca yıkılan kentlerin kalıntıları üzerine yenileri inşa edildiğinden yerleşmelerin kurulduğu arazilerde zamanla tepecikler ...

    Yorum Yapın!

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Kategori:Dünya Tarihi