Dünya Tarihi

Para’dan Sıfırı İlk Atan “Almanlar”

Paradan İlk Sıfırı Atan Almanlar

   Dünya Savaşı, sonuçları mağlup devletler açısından tam bir ekonomik felaketi beraberinde getirmişti. Savaş öncesinde dünyanın en istikrarlı ve güçlü ekonomisi olarak gösterilen Alman ekonomisi iflas etmiş, ortaya çıkan enflasyon sorunu da para birimleri olan Mark’a bol sıfır eklenerek çözülmeye çalışılmıştı. I. Dünya Savaşı’nın sonunda savaştan yenilgiyle ayrılan ya da elde ettiği kazanımları tatmin edici bulmayan pek çok ülkede faşist yönetimler ortaya çıktı. Almanya’da Nasyonel Sosyalistler veya diğer bir deyişle Naziler yükselişe geçerken; İtalya’da Mussolini, İspanya’da Franko, Portekiz’de Salazar, Romanya’da Codreanu işbaşına gelen diğer faşist liderlerdi. Almanların tarih boyunca üç büyük imparatorluk teşebbüsleri gözlenir.

I. Dünya Savaşı

   I. Dünya Savaşı’nın sonunda Paradan ilk sıfırı atan Almanlar, o vakte kadar görülmemiş bir enflasyonla karşı karşıya kaldı. Somut bir örnek vermek gerekirse 1923 yılı Şubat ayında Berlin’de bir kilo et 3400 mark civarında iken Kasım ayında bu rakam 280 milyon mark civarına vurmuştu. Yine 1921’de bir dolar 75 marka karşılık gelirken, 1923 yılının Ocak ayında bir dolar 18.000 marka, Haziran’da 160.000 marka ve Ağustos’ta da 1 milyon marka tekabül etmişti.

   Paradan ilk sıfırı atan Almanlar enflasyonun yarattığı sıkıntıyı atlatabilmek için çareyi para basmakta ve paraların üzerindeki sıfırları artırma yoluna gitmekte bulmuşlardı. 10 milyonluk, 100 milyonluk marklar piyasada cirit atıyordu. O devirleri yaşayan insanlar, kağıt paraların hiçbir geçerliliğinin kalmadığını, hatta yüklü alışverişlerde insanların el arabası ile mark taşımak zorunda kaldıklarını anlatırlar. Hitler, uçurumu kapatmak için Almanya’da önemli bir finansman gücüne sahip olan Yahudilere karşı nefret duygusunu körükleme ve böylelikle Almanya’daki Yahudilerin mal varlıklarına el koyma yoluna gidecekti. Aynı zamanda milyonlarca Yahudi’nin ölüm fermanı anlamına geliyordu. Almanya’daki sorunların temelinde ekonomik alanda yaşananlar yatmaktaydı. Bu nedenlerin içinde en önemli rolü oynayan Tamirat Borçları adı altında Almanya’dan istenen savaş tazminatıydı. Savaşlarda galip gelenlerin her zaman haklı, mağlupların ise suçlu olduğundan hareketle İtilaf devletleri, savaş süresince uğradıkları zararları Almanya’ya ödetmeye karar verdiler.

   Paradan İlk Sıfırı Atan Almanlar

   Almanya, 56 milyar dolarlık bir fatura çıkardı. Almanya, komisyon kararına itiraz ederek bu borcu ödemesinin mümkün olmadığını söyledi ve gerçekçi bir fatura çıkarılmasını talep etti. Bunun üzerine rakam 33 milyar dolara indirildi. Almanya’nın bu rakama yaptığı itiraz ise reddedildi. Alman tamirat borçları da 250 milyon dolardan başlayan taksitlere bölündü. İlerleyen yıllarda Almanya’nın borcu 33 milyar dolardan 26 milyar dolara indirildi. 1929-30 yılları arasında meydana gelen dünya ekonomik bunalımı nedeniyle de borçlarda yeni düzenlemelere gidildi ve sonuçta Almanya toplam 5.5 milyar dolarlık bir meblağ ödemek suretiyle savaş tazminatlarına son noktayı koydu. Hitler’in yükselişi ve Versay Antlaşması’nı yeniden gözden geçireceği şeklindeki ifadeleri de daha fazla tazminatı imkansız kılıyordu. Alman ekonomisi II. Dünya Savaşı öncesinde hızla rayına oturdu. Alman markından sıfırlar atılırken, bu para birimi de eski saygınlığına yeniden kavuşmaya başladı. Tüm bu gelişmeler Almanya’da Hitler’e olan güveni arttırdı. Yaşananlar sonrasında Adolf Hitler, çılgın planlarını gerçekleştirmek amacıyla peşinden gelecek milyonlarca Alman’ın desteğine kavuştu.

Paradan sıfır atmak II. Dünya Savaşı’ndan önce Alman ekonomisini kendisine getirmişti. Sonrasındaki gelişmeler insanlığa çok pahalıya mal olmuş, çılgınca hayaller uğruna yaklaşık 50 milyon insan yaşamını yitirmişti.

 

 

 

 

KAYNAKÇA

Roma İmparatorluğu’ndan Hitler Almanyası’na Avrupa Tarihi üzerine yazılar, Önder Kaya, Kronik Kitap, Basım Tarihi: 2019

What's your reaction?

Excited
0
Happy
0
In Love
0
Not Sure
0
Silly
0
Mert Kutay
Hacettepe Tarih öğrencisiyim. Boş zamanlarımda bilgiyi amaçlayarak, kitap okuyarak, sizler için yararlı bilgilerle fayda sağlamaya çalışıyorum.

    Bunları da Beğenebilirsin!

    Yazının İcadı
    Tyt Tarih

    Yazının İcadı

    Yazı ilk defa MÖ 3200’lerden itibaren Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Sümerler tarafından kul­lanıldı. Temel geçim ...

    Yorum Yapın!

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Kategori:Dünya Tarihi