Dünya Tarihi

İslam Hayranı İmparator

İslam Hayranı İmparator

   Görünürde dini ancak gerçekte siyasi, sosyo-ekonomik nedenlerle bağlantılı olan bu seferler, iki taraftan milyonlarca insanın ölümüyle sonuçlanmıştır. İlk Haçlı Seferinde Kudüs, Hıristiyanların eline geçmiş, 1187’de Selahaddin’in Kudüs’ü fethetmesiyle “Kralların Haçlı Seferi” olarak adlandırılan III. Haçlı Seferi çıkmış, IV. Haçlı Seferi Kudüs yerine Ortodoks dünyasının merkezi olan Konstantinapolis’i hedef almıştı. İslam Hayranı İmparator bulunmaktaydı, sonucunda neler olacaktı.

   II. Fredrich von Hohanstaufen’in 1228 yılında başlayan ve 1229’un Mayıs ayında sonlanan Haçlı Seferi, Kutsal Roma Germen İmparatorluğu ile Eyyubi Devleti’nin karşılıklı muhatap oldukları bu sefer sonrasında her iki ülke lideri, şartların getirdiği zorunluluklardan dolayı kendi aralarında büyük bir savaşa meydan vermeden kendi aralarında anlaşmaya gitmiş, ancak Kudüs’ü veren Eyyubi sultanı Melik Kamil ne de Kudüs’ü alan II. Fredrich mensup oldukları kültür iklimine yaranabilmişlerdir.

İSLAM KÜLTÜRÜNE AŞIK

   Kutsal Roma Germen imparatoru unvanı taşıyan Fredrich, bir yandan dönemin İslam dünyası ile yakın ilişkiler içine girerken, öte yandan da Papa’nın aforoz tehdidiyle karşılaşmış ve Haçlı Seferi’ne çıkmayı kabul etmek zorunda kalmıştır. Fredrich, İtalya’nın kuzeyinde Adriyatik kıyısında bulunan Ancona kentinde, Kutsal Roma Germen İmparatoru VI. Heinrich’in oğlu olarak doğdu. Norman Kralı II. Roger, aykırı karakteriyle bilinen bir liderdi. Yanında Müslüman alim ve danışman istihdam etmekteydi. Fas’ın bir parçası olan Septe’de doğan ünlü İslam coğrafyacısı el-İdrisi olup, meşhur coğrafya kitabı “Nuzhetu’l-Muştak” adlı eserini, hizmetinde bulunduğu Sicilya’nın Norman Kralı II. Roger’e ithaf etmişti. “Kitab-ı Rucar” (Roger Kitabı), meşhur eserin bilinen diğer adıdır.

   Fredrich, babası VI. Heinrich öldüğünde  daha üç yaşındaydı. Heinrich zamanında Papalık Devleti, Orta İtalya’da önemli bir güç konumundaydı. Fredrich hukuki olarak rüştünü ispat ettiği tarih olan 1208’e kadar dönemin papası olan III. Innocentius’un vekaleti altında kaldı. 1220’de ise Kutsal Roma Germen imparatoru ilan edildi. 1216-1227 yılları arasında papalık yapan III. Honorius ile de arası nispeten iyiydi. 1227’de dünyevi iktidar hırsı had safhada olan IX. Gregorus’un papalık makamına geçmesi ile Fredrich açısından sıkıntılı bir dönem başladı.

Haçlı İslam Hayranı İmparator

    Papa IX. Gregorus’un İtalya’da, Kutsal Roma Germen İmparatorluğu’nun lehinde gelişmekte olan siyasi dengeleri değiştirmek gibi politikası vardı. Kafasındaki olay İslam Hayranı İmparator oluşuydu. Kullandığı argümansa, Fredrich’in 1215’te Haçlı yemini vermesine rağmen yeminini hala yerine getirmemesiydi. Fransızca, İtalyanca, Latince, Almanca, Grekçe ve Arapça olmak üzere 6 dil bilen ve oldukça entelektüel bir portre çizen Fredrich, İslam kültürünün hayranı olarak karşımıza çıkmaktadır. Çevresinde Müslüman alimlere yer verdiği gibi kendisini eğiten Müslüman alimlerde vardı. VI. Haçlı Seferi’ne çıktığı sırada Akka önlerinde iken hocalarından bir tanesi namaz kılmak için kendisinden izin istemiştir. Fredrich, 1215’te Haçlı yemini vermiş olmasına rağmen çeşitli nedenlerden bu yeminini yerine getirememişti.

SEFERİ

   Fredrich, 1225’te evliliğini bahane ederek Papa’dan iki yıl daha izin aldı ama bu süre doldu. Aslında bu sıralarda Eyyubiler’de de sular durulmuyordu ve seferin sırasıydı. Üç kardeşin arası açılmıştı. Melik Kamil, İtalya’da bulunan Kutsal Roma Germen imparatoru ile temasa geçip, kendisiyle beraber kardeşi Melik Muazzam’ın elinde olan Kudüs’ü ele geçirme teklifini sundu.

   Fredrich’in sefere çıkmak için hareket üssü, İtalya’nın güneydoğusunda (topuğunda) bulunan Birindisi Limanı olacaktır. Birliklerinin bir kısmını Kudüs’e göndermiş olsa da kendisinin kalması gerekmekteydi. Çünkü sıtma salgınından dolayı yatağa düşmüştü. Papa, imparatoru yine sefere çıkmama bahanesinde olduğunu düşünüp aforoz etti. Fredrich’in hastalığı geçince sefere devam kararı aldı. Melik Muazzam’ın ölümü Eyyubi ülkesinde dengelerin yeniden oturmasına vesile oldu. Melik Kamil’in hevesi kursağında kaldı. Kendisi hatta Eyyubi ülkesinde iç savaş çıkartacak kimse olarak adlandırıldı. Kardeşine mektup yazdı. El-Kamil’in tek korkusu Eyyubi iç savaşı değil, asıl onun korkusu batıda Haçlılar, doğuda Harezmliler ve Moğollar’ın oluşturduğu tehditkar tavırlardı.

   Melik Kamil, aforoz olayını öğrenmişti. Ortadoğu’da Haçlılar’ın en önemli askeri tarikatları Templier ve Hospitalier Şövalyeleri de Papa’nın aforoz kararına uyup imparatorla işbirliği yapmayacaklardı. Fredrich’in Eyyubiler ile yapacağı mücadele de elinde sınırlı kuvvet olduğunu biliyordu. Karşılıklı elçi teatileri sonuç verdi. 1229’da anlaşmaya vardılar. Kudüs Haçlılar’da kalacak ve Kudüs’ün dışındaki toprakların idaresi ise Müslümanlarda kalacak. Ayrıca Kudüs içindeki Müslümanlara ait yerlerin denetimi Müslümanlarda olacaktı. Böylece Fredrich, yemininin gereğini yerine getirmişti. Melik Kamil de imparator gidince bölgeyi tekrar alacağını umuyordu. Papa ise danışıklı dövüş ile kazanılan zaferi tanımadığını bildirdi. Fredrich’in 18 Mart 1229’da Kudüs’te taç giyme törenine yetkili görevlendirmemesi durumu gösteriyordu. Nitekim, imparator tacını kendisi taktı. Öte yandan Melik Kamil’in düşmanının eline koz vermesi olarak algılanan bu hareketi de Araplar tarafından ayıplandı.

 Kutsallaşamadı

    Fredrich, “kutsal savaşlar adamı” olamıyordu. Arap tarihçi İbn Vasl’ın kaydına göre Fredrich Kubbetu’s Sahra ve Mescid-i Aksa’nın mimarisine hayran kalmıştı. Müslümanlara birçok kez saygı gösterdiği görülmüştü ve Müslümanlar ona hayran kalmışlardı. Ezanı hep dinlemek istemişti ve orada dinlemişti.

   Barışçıl çözümler, bölge üzerinden siyasi ihtiraslarını dindirmeye çalışan bazı zümreleri rahatsız ediyordu ve barış ortamı çok uzun sürmedi. XIII. yüzyıldan XIX. yüzyılına kadar bölgede Eyyubi, Memluk, Osmanlı devletleri nezdinde sağlanan istikrar Ortadoğu’nun  bu denli önemini soğutmuştur.

 

 

 

 

KAYNAKÇA

Roma İmparatorluğu’ndan Hitler Almanyası’na Avrupa Tarihi üzerine yazılar, Önder Kaya, Kronik Kitap, Basım Tarihi: 2019

What's your reaction?

Excited
0
Happy
0
In Love
0
Not Sure
0
Silly
0
Mert Kutay
Hacettepe Tarih öğrencisiyim. Boş zamanlarımda bilgiyi amaçlayarak, kitap okuyarak, sizler için yararlı bilgilerle fayda sağlamaya çalışıyorum.

    Bunları da Beğenebilirsin!

    Yazının İcadı
    Tyt Tarih

    Yazının İcadı

    Yazı ilk defa MÖ 3200’lerden itibaren Mezopotamya uygarlıklarından biri olan Sümerler tarafından kul­lanıldı. Temel geçim ...

    Yorum Yapın!

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

    Kategori:Dünya Tarihi